|
|
|
 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| |
فرق بين تفسير و تاويل قرآن چيست؟ |
|
| |
تفسير از قبيل معاني الفاظ است؛ ولي تاويل اينگونه نيست. توضيح اينكه : تفسير عبارت است از بيان معاني الفاظ و آيات قرآن و پرده برداشتن از مقاصد و دلايل آنها؛ ولي تاويل در اصطلاح قرآن به معناي «دلايل خلاف ظاهر» (چنانكه معروف است) نيست. بلكه تاويل هرچيز همان حقايقي است كه منشاء و سرچشمه آن چيز است به گونه اي كه به نحوي تحقق دهند، و حاكي از آن، و به نحوي آن را در بر دارد و به وقوع پیوستن آن آیه را در برمی دارد مثلا در قضيه حضرت يوسف (ع) وقتي كه پدر و مادر و برادران آن حضرت در مقابل او به سجده افتادند فرمود:
«هذا تاويل رويايي من قبل، قد جعلنا ربي حقا» يوسف:100.
«اين است تاويل خواب پيشين من، كه پروردگارم حقيقتا آن را راست گردانيد.»
حضرت یوسف(ع) به خاک افتادن والدین و یازده برادر خود را که حقیقتی خارجی داشت در خواب به صورت سجده يازده ستاره، آفتاب و ماه ديده بود، كه حكايت از سجده آنان در برابر وي مي كرد، و سجده آنان تاويل روياي حضرت يوسف (ع) بوده است؛ بنابراين، روياي حضرت يوسف (ع) لفظ نبود تا معناي خلاف ظاهر داشته باشد و گفته شود: تاويل از قبيل معناي خلاف ظاهر لفظ است. و اساسا رويا و خواب ديدن از قبيل الفاظ نيست تا معناي ظاهر و يا خلاف ظاهر داشته باشد؛ بلكه تاويل خواب، حقيقتي است خارجي و عيني (به خاك افتادن والدين و برادران) كه در خواب به صورت واقعيت مخصوص ديده مي شود.
در قصه حضرت موسي و خضر عليه السلام نيز پس از آن كه حضرت خضر (ع) كشتي را سوراخ نمود و پسر را كشت و ديوار را تعمير كرد و حضرت موسي (ع) اعتراض نمود، حضرت خضر (ع) حقيقت مطلب و غرض اصلي كارهايي را كه انجام داده بود بيان نمود و تاويل آنها را بازگو كرد و فرمود: «ساُنبك بتاويل مالم تستطيع عليه صبرا» كهف: 78
- به زودي تو را از تاويل آنچه كه نتوانستي بر آن صبر كني آگاه خواهم ساخت و يا فرمود:
«ذلك تاويل مالم تستطيع عليه صبرا»
- اين بود تاويل آنچه كه نتوانستي بر آن شكيبايي ورزي.
پر واضح است كه در اين داستان حقيقت و منظور واقعي فعل، كه به منزله روح آن فعل است و به صورت فعل ظهور كرده است «تاويل» ناميده شده است. و از قبيل معناي خلاف ظاهر نيست. بر اين پايه، تاويل در قرآن به معناي حقايق و واقعيات خارجي است كه رويا، يا فعل و واقعه خارجي از آن حكايت مي كند، و يا حامل آن است، نه از قبيل معنايي كه لفظي داشته باشد و از قبيل معناي خلاف ظاهر باشد، چنانكه معروف است و اكثرا به اشتباه چنين پنداشته اند.
|
|
|
| |
|
